16 Mart 2015 Pazartesi

Arkeolog Tev Asĺan'la Söyleşi: Masallarda, halk öykülerinde bir doğruluk payı var mıdır, ne dersiniz?

Biliminsanları halk anlatıları ile masalların (txıdeĵ) bir gerçekten kaynaklanabileceğini, gerçekçi bir temele dayalı olabileceğini kabul ediyorlar. Arkeolojiyi ele alırsak, örneğin Adıgey’de birçok yerde, yığma mezarlara (uaŝhe/ tümülüs) ilişkin ilginç anlatılar, öyküler bulunuyor. 


Adıge arkeologu Tev Asĺan

Masalların gerçeği anlattığı durumlar da olabilir mi?

Biliminsanları halk anlatıları ile masalların (txıdeĵ) bir gerçekten kaynaklanabileceğini,  gerçekçi bir temele  dayalı olabileceğini kabul ediyorlar. Arkeolojiyi ele alırsak, örneğin Adıgey’de birçok yerde,  yığma mezarlara (uaŝhe/ tümülüs) ilişkin ilginç anlatılar, öyküler  bulunuyor. Özgürlük Radyosu’nun konuştuğu arkeolog Tev Asĺan, anlatılardaki olayların doğrulandığı durumlarla karşılaştığını söylüyor. Bu yolla  geçmiş bazı olayları açıklayabiliyoruz, dedi.

Tev Asĺan: Asıl kaynağım, çocukluğumda dizleri dibinden ayrılmadığım bilgili  iki büyük annemdir. Yanlarında oturur, anlattıkları her şeyi dinlerdim. Adıgelerin yazıları yoktu ama binlerce yıl süresince biriktirmiş oldukları sözlü ürünleri, bilgileri vardı, yaşlılar bunları bize sözlü olarak  anlatırlardı. Nart anlatılarındaki yiğitler, olup biten olaylar hep ilgimi çekerdi. Yıllardan beri arkeoloji alanında çalışıyorum, anlatılan şeyleri iyi biliyor, hemen  anımsıyor, yerli yerine oturtuyorum.

Adıge masallarının, halk öykülerinin doğruyu yansıtıp yansıtmadıkları konusunda ne dersiniz?

Tev Asĺan:  Eski, kadim Adıge toprağının merkezi masallarımızda, menkıbelerimizde anlatılıyor . Çoğu kişi bunu algılayamıyor. Masallarda anlatılanların çoğunun doğru çıktığına, doğrulandığına birçok kez tanık oldum.

Günümüz insanlarının hâlen masal oluşturdukları gibi bir durumla karşılaştığın oldu mu hiç

Tev Asĺan: Günümüzde, halk içinde masal düzüldüğüne, oluşturulduğuna ilişkin bir durumla karşılaşmadım, ancak halk şarkıları düzüldüğüne, söylendiğine tanık oldum.

Söyleşiyi yapan: Şerces Laris

Özgürlük Radyosu, 15 Şubat 2015, Tuapse Press

Çerkesçe'den Çeviren:Hapi Cevdet Yıldız


Çerkesya
Diaspora
Çerkes Sorunu
Makale Almir Abreg:Çerkesya Ülkesinin Yok Oluşunu Düşündüğümde…

Anavatana Dönüş
Spor
Turizm